{"id":245,"date":"2018-07-05T13:49:50","date_gmt":"2018-07-05T13:49:50","guid":{"rendered":"http:\/\/88.150.142.2\/~llansadwrnorg\/history\/"},"modified":"2018-07-16T13:25:49","modified_gmt":"2018-07-16T13:25:49","slug":"history","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.llansadwrn.org.uk\/cy\/history\/","title":{"rendered":"Hanes"},"content":{"rendered":"

\"Llansadwrn<\/p>\n

Hanes Llansadwrn<\/h2>\n

Mae Llansadwrn yn blwyf hen iawn, gydag eglwys ganoloesol yn dyddio\u2019n rhannol o\u2019r drydedd ganrif ar ddeg. Mae cyfeiriadau at Lansadwrn yn mynd yn \u00f4l i 1324. (gw. isod), a hyd yn oed i gyfnod y Rhufeinwyr a chyn hynny!<\/p>\n

Pigion o\u2019r Gorffennol<\/h3>\n

Roedd W. Llewellyn Williams [1868-1922] yn enedigol o Lansadwrn. Cafodd ei addysg yn Llanymddyfri a Choleg Brasenose, Rhydychen. Daeth yn fargyfreithiwr ond rhannodd ei amser rhwng y gyfraith a newyddiaduraeth. Roedd yn aelod gweithgar o Orsedd y Beirdd ac un o\u2019i lyfrau enwocaf yw The Making of Modern Wales a ysgrifennodd yn 1919.<\/p>\n

Yn 1807 pasiwyd y Ddeddf Cau Tiroedd a effeithiodd ar Sir Gaerfyrddin. Effeithiodd hyn yn sylweddol ar y tlodion a thyddynwyr a\u2019r rheiny a\u2019r hawl i ddefnyddio tiroedd comin. Yn sgil y ddeddf, rhoiodd llawer y gorau i\u2019w tyddynnod ac aethant i fyw yn y trefi a\u2019r cymoedd diwydiannol. Weithiau, fel yn achos Llansadwrn, cafodd darn bach o dir ei gadw ar gyfer perchnogion a\u2019u tenantiaid.<\/p>\n

Olion Rhufeinig<\/h3>\n

Meddyliwyd bod ffordd yn cysylltu\u2019r caerau Rhufeinig yn Llanymddyfri a Chaerfyrddin ac mae cyfeiriad i\u2019r ffaith ei bod i\u2019w gweld ger Abermarlais ym mhlwyf Llansadwrn.<\/p>\n

Ym Marc Abermarlais, Llansadwrn hefyd yn \u00f4l Archaelogia Cambrensis 1864 wrth iddynt ddraenio\u2019r tir, daethpwyd o hyd i fodrwy Rufeinig wedi\u2019i cheugerfio tua throedfedd o dan y ddaear.<\/p>\n

Cyfnod y Rhufeiniaid a\u2019r Cyfnod Cyn Hanes<\/h3>\n

Rhestr o Feini Mawr
\nMae\u2019r rhestr yn cynnwys \u2018Maen Cilau, Abermarlais, Llansadwrn\u2019.<\/p>\n

Maenor Llansadwrn<\/h3>\n

Ednyfed Fychan oedd y prif gynghorwyr i dywysogion Gwynedd ac yn arbennig Llywelyn Fawr. Priododd un o ferched yr Arglwydd Rhys a daeth yn Arglwydd ar Faenor Llansadwrn ac yn 1229 derbyniodd nawdd y Goron.<\/p>\n

Rhys ap Gruffydd oedd mab Hywel ap Gruffydd ap Ednyfed Fychan. Rhys oedd stiward Sir Aberteifi yn 1309 ac yn 1324 am ei ffyddlondeb i\u2019r Goron, rhoddwyd iddo Faenor Llansadwrn.<\/p>\n

Daw\u2019r uchod o\u2019r wefan ganlynol :<\/strong><\/p>\n

http:\/\/www.genuki.org.uk\/big\/wal\/CMN\/Llansadwrn\/Lloyd.html<\/p>\n

Gwefannau perthnasol eraill:<\/p>\n

Carmarthen Archive Service Lansadwrn parish Council records http:\/\/www.archiveswales.org.uk\/anw\/get_collection.php?inst_id=30&coll_id=1590&expand=<\/p>\n

A Topographical Dictionary of Wales http:\/\/www.british-history.ac.uk\/report.aspx?compid=47856#s8<\/p>\n

Vision of Britain
\nhttp:\/\/www.visionofbritain.org.uk\/place\/6613<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Hanes Llansadwrn Mae Llansadwrn yn blwyf hen iawn, gydag eglwys ganoloesol yn dyddio\u2019n rhannol o\u2019r drydedd ganrif ar ddeg. Mae cyfeiriadau at Lansadwrn yn mynd yn \u00f4l i 1324. (gw. isod), a hyd yn oed i gyfnod y Rhufeinwyr a chyn hynny! Pigion o\u2019r Gorffennol Roedd W. Llewellyn Williams [1868-1922] yn enedigol o Lansadwrn. Cafodd ei addysg yn Llanymddyfri a Choleg Brasenose, Rhydychen. Daeth yn … Continue reading Hanes<\/span> »<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":67,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"page-templates\/full-width.php","meta":{"footnotes":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.llansadwrn.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/245"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.llansadwrn.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.llansadwrn.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.llansadwrn.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.llansadwrn.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=245"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.llansadwrn.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/245\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":530,"href":"https:\/\/www.llansadwrn.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/245\/revisions\/530"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.llansadwrn.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/67"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.llansadwrn.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=245"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}